Thí điểm tại 2 xã, triển khai tiêu chí phù hợp trên toàn Thành phố

Ngày 12-7-2026, UBND Thành phố ban hành Quyết định số 3489/QĐ-UBND phê duyệt Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Đề án đặt mục tiêu xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" nhằm kiểm nghiệm, cụ thể hóa trong thực tiễn các giá trị, mục tiêu, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ở cấp cơ sở; hình thành mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; nâng cao chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của Nhân dân; từng bước hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện để nhân rộng trên phạm vi toàn Thành phố.

Đề án đồng thời làm rõ cơ sở khoa học, thực tiễn, cơ sở chính trị, pháp lý và phương thức triển khai mô hình ở cấp cơ sở theo hướng có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng trong thực tiễn. Trên cơ sở đó, hình thành khung cơ chế, chính sách, mô hình quản trị cùng hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá phù hợp với đặc thù của Thủ đô, trong đó lấy chất lượng sống, mức độ thụ hưởng, sự hài lòng và hạnh phúc của Nhân dân là tiêu chí tổng hợp quan trọng.

Thông qua việc thí điểm, Thành phố sẽ kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của việc tổ chức lại không gian phát triển và mô hình tăng trưởng ở cấp cơ sở, tạo cơ sở tiếp tục hoàn thiện công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc" trong kỷ nguyên phát triển mới.

Theo Đề án, Hà Nội lựa chọn thí điểm tại 2 xã Phúc Thịnh và Thư Lâm. Cùng với đó, 124 xã, phường còn lại sẽ áp dụng các tiêu chí phù hợp để triển khai ngay trong năm 2026.

Giai đoạn 2027-2030, Thành phố triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát; 124 xã, phường còn lại tiếp tục áp dụng các tiêu chí phù hợp với điều kiện thực tiễn. Năm 2030 sẽ tiến hành sơ kết, hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá; giai đoạn 2031-2035 tiếp tục triển khai và tổng kết Đề án vào năm 2035.

Tập trung triển khai 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Đề án xác định 8 nhóm nội dung trọng tâm gồm: xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; xây dựng nền quản trị phục vụ, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế trên địa bàn xã, phường gắn với lực lượng sản xuất hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn; bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm; phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh; xây dựng môi trường sống xanh, an toàn, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội, mở rộng đối ngoại nhân dân; thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Đề án xác định hoàn thiện thể chế là điều kiện tiên quyết trong bối cảnh đây là mô hình thí điểm, chưa có tiền lệ và chưa có khuôn khổ pháp lý đầy đủ. Trọng tâm là rà soát, bổ sung và thiết kế các cơ chế, chính sách phù hợp với đặc thù cấp xã, phường; bám sát quy định của Luật Thủ đô năm 2026 để nghiên cứu các cơ chế đặc thù về tái định cư, giải phóng mặt bằng, chỉnh trang các khu dân cư nhỏ lẻ và tổ chức lại không gian phát triển.

Việc lựa chọn địa bàn thí điểm phải bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với định hướng tổ chức không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị và mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị cơ sở. Đối với các xã, phường còn lại, Thành phố sẽ hướng dẫn áp dụng các tiêu chí phù hợp theo từng nhóm địa bàn, làm rõ mục tiêu, yêu cầu, nội dung, mức độ áp dụng và cơ chế đánh giá, tạo điều kiện để các địa phương chủ động rà soát, đăng ký, lựa chọn các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo đồng thuận xã hội

Đề án yêu cầu lựa chọn, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp, đồng thời tập trung nâng cao năng lực quản trị, tư duy đổi mới, kỹ năng điều hành và khả năng phối hợp liên ngành ở cấp cơ sở. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện theo hướng gắn với thực tiễn, tập trung vào các nội dung như quản trị phục vụ, tổ chức lại không gian phát triển, phát triển kinh tế cơ sở, chuyển đổi số và kỹ năng tương tác, phục vụ người dân.

Về nguồn lực, Thành phố sẽ bố trí theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho địa bàn thí điểm và các nhiệm vụ then chốt như tổ chức lại không gian phát triển, nâng cấp hạ tầng, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Đồng thời, đa dạng hóa nguồn lực, kết hợp ngân sách nhà nước với nguồn lực xã hội hóa, huy động sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức trong và ngoài nước.

Đề án cũng xác định ứng dụng công nghệ, đặc biệt là chuyển đổi số, là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng dịch vụ ở cấp cơ sở. Thành phố sẽ tập trung xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung" phục vụ công tác điều hành và ra quyết định; phát triển chính quyền số ở cấp xã, phường với dịch vụ công trực tuyến toàn trình, hệ thống tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân và các công cụ giám sát, đánh giá dựa trên dữ liệu.

Bên cạnh đó, công tác truyền thông và tạo đồng thuận xã hội được xác định là yếu tố quan trọng bảo đảm việc triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" đạt hiệu quả. Thành phố sẽ xây dựng kế hoạch truyền thông bài bản, thống nhất, giúp người dân hiểu rõ mục tiêu, nội dung, lợi ích và tính ưu việt của mô hình.

Nguyễn Như Quyền