Quang cảnh cuộc họp

Dự cuộc họp có đồng chí Phạm Thị Thanh Mai, Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch HĐND thành phố; đồng chí Trương Việt Dũng, Thành uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội; đại diện lãnh đạo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan.

Theo dự kiến, tại Kỳ họp thứ tư - kỳ họp chuyên đề sắp tới, UBND thành phố sẽ trình HĐND thành phố xem xét các dự thảo nghị quyết nhằm cụ thể hóa những cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ và môi trường theo Luật Thủ đô năm 2026. Các chính sách tập trung vào những lĩnh vực có khả năng tạo động lực mới cho phát triển, từ xây dựng nguồn lực tài chính cho khoa học, công nghệ đến thúc đẩy chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo và tăng cường công cụ quản lý môi trường.

Trong đó, UBND thành phố dự kiến trình Nghị quyết quy định việc thành lập, cơ chế tổ chức, hoạt động, quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố Hà Nội; Nghị quyết quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trên địa bàn; Nghị quyết quy định chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Cùng với đó là Nghị quyết quy định đối tượng, mức lưu lượng xả nước thải, khí thải công nghiệp phải áp dụng biện pháp quan trắc tự động, liên tục và mức phí bảo vệ môi trường cao hơn đối với nước thải công nghiệp, khí thải công nghiệp.

Đây đều là những nội dung có tính chuyên môn sâu, chứa đựng nhiều vấn đề mới, khó và chưa có tiền lệ, đòi hỏi quá trình xây dựng chính sách phải được xem xét thận trọng cả về căn cứ pháp lý lẫn khả năng triển khai trong thực tiễn. Vì vậy, việc lấy ý kiến các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học được xác định là bước quan trọng để tiếp tục nhận diện những vấn đề cần hoàn thiện trước khi hồ sơ được trình HĐND thành phố xem xét.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung phân tích yêu cầu pháp lý của từng dự thảo, nhất là việc bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của những cơ chế đặc thù, vượt trội, đồng thời tránh chồng chéo hoặc trùng lặp chính sách. Nhiều ý kiến đi sâu đánh giá khả năng tổ chức thực hiện, hiệu quả dự kiến của từng chính sách và nguồn lực tài chính cần thiết, qua đó hướng tới xây dựng các quy định vừa tạo dư địa cho đổi mới, vừa bảo đảm chặt chẽ khi triển khai.

Đối với lĩnh vực môi trường, các đại biểu trao đổi về thời điểm áp dụng mức phí bảo vệ môi trường cao hơn đối với nước thải công nghiệp, khí thải công nghiệp và những yêu cầu liên quan đến quan trắc tự động, liên tục. Các nội dung về phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được xem xét từ góc độ khả thi, khả năng tạo động lực và hiệu quả khi chính sách đi vào cuộc sống.

Việc thành lập, quản lý và vận hành Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố Hà Nội nhận được nhiều ý kiến thảo luận. Đại biểu chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Nguyễn Ngọc Việt đề nghị nghiên cứu giao Quỹ cho cơ quan độc lập quản lý, bước đầu triển khai thí điểm và tổ chức đánh giá hằng năm để phát huy tối đa hệ sinh thái ba nhà gồm nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Theo đề xuất, Sở Khoa học và Công nghệ thực hiện vai trò quản lý nhà nước, giám sát và thẩm duyệt.

Phát biểu kết luận cuộc họp, đồng chí Phạm Thị Thanh Mai, Phó Chủ tịch HĐND thành phố nhấn mạnh, các dự thảo nghị quyết được đưa ra thảo luận đều là những nội dung quan trọng nhằm triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026. Quan điểm của HĐND thành phố là các văn bản thi hành Luật phải được tham vấn chính sách, tiếp thu ý kiến của các cơ quan chuyên ngành và bảo đảm hồ sơ trình HĐND có đầy đủ cơ sở pháp lý theo quy định.

Đồng chí Phạm Thị Thanh Mai đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện hồ sơ pháp lý, làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của từng cơ chế, chính sách. Các báo cáo cần có đầy đủ lập luận, thuyết minh, giải trình và đánh giá tác động môi trường đối với những nội dung liên quan, qua đó tạo cơ sở để xem xét toàn diện trước khi quyết định.

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu xây dựng và thẩm tra chính sách được xác định là điều kiện quan trọng để tạo sự thống nhất cao khi trình HĐND thành phố. Qua đó, các cơ chế thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và môi trường khi được thông qua có thể sớm đi vào thực tiễn, phát huy hiệu quả và cụ thể hóa các định hướng của Luật Thủ đô năm 2026.

Hoài Đỗ