Quang cảnh hội nghị

Theo Báo cáo đề dẫn: Trong truyền thuyết dân gian, thần Linh Lang được thờ tại các đình là hiện thân của rắn và hóa thân là dòng nước, biểu đạt mong muốn được tiêu thoát để mùa màng, nhà cửa và con người được an toàn trong mùa lũ; là hiện thân của vị thần chống lũ lụt, của tinh thần chống lũ lụt, chế ngự thiên tai của người Việt trên vùng châu thổ Bắc Bộ.

Tại quận Long Biên, hoạt động tín ngưỡng Thần Linh Lang có lịch sử lâu đời, gắn với ngôi đình và trở thành một trong đặc trưng văn hóa làng, để lại kho tàng di sản văn hóa quý giá vẫn có giá trị trong cuộc sống ngày nay. Trên địa bàn, có 13 di tích thờ Linh Lang Đại Vương, cơ bản là đình làng, trong đó 11 di tích đã xếp hạng (9 di tích cấp quốc gia, 2 cấp Thành phố). Đặc biệt, Lễ hội Trường Lâm thuộc phường Việt Hưng đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; nghi thức “Kéo co ngồi” đã được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đa quốc gia đại diện nhân loại.

Quận luôn chú trọng đầu tư tu bổ, tôn tạo các di tích thờ Linh Lang Đại Vương Tại các di tích thờ Linh Lang Đại Vương, hàng năm đều tổ chức lễ hội truyền thống cũng như thường xuyên tổ chức giao lưu văn hóa với nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội, các tỉnh, thành khác và nước bạn Hàn Quốc.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn những tồn tại. Cụ thể, tính thiêng của hội cổ truyền thờ Linh Lang Đại Vương đang có nguy cơ bị suy giảm, thậm chí, trong một số trường hợp còn bị biến đổi lệch lạc dẫn đến nhận thức mạch nguồn truyền thống, nguy cơ mất đi bản sắc dân tộc do bị ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Công tác quảng bá từng di tích, chuyên đề về Linh Lang Đại Vương vẫn còn yếu. Quận chưa xây dựng được đề án bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các di tích thờ Linh Lang Đại Vương trên địa bàn phục vụ định hướng phát triển công nghiệp văn hóa.

Giáo sư Trần Lâm Biền, Nhà nghiên cứu di sản văn hóa phát biểu tại hội nghị tọa đàm

Thông qua tọa đàm, các nhà nghiên cứu khoa học, lịch sử học tham gia đóng góp, làm rõ và đề xuất quận Long Biên một số giải pháp cụ thể như: xây dựng đề án “Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể các di tích thờ Linh Lang Đại Vương trên địa bàn quận Long Biên phục vụ định hướng phát triển công nghiệp văn hóa”. Chú trọng quy hoạch các di tích, bảo tồn các bức vẽ, phù điêu mang tính biểu tượng của Linh Lang - Thần Rắn trong các di tích; bảo tồn các nghi thức diễn xướng, bảo tồn - phục chế các vật dụng, đạo cụ mang tính biểu tượng trong các nghi thức của hội.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, đính hướng hình thành các tour du lịch chuyên đề Linh Lang và du lịch di tích trọng điểm gắn với sinh thái. Nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự chung tay của cả cộng đồng cư dân tạo nên hình thái bảo tồn và phát triển tổ chức không gian của các điểm di sản. Xây dựng kế hoạch giao lưu, trình diễn các nghi thức tôn thờ Đức Thánh của các địa phương để làm phong phú các nghi thức tôn thờ Linh Lang Đại Vương.

Đặc biệt, cần cải biến các hình thức tuyên truyền, quảng bá giá trị di sản văn hóa bằng cách áp dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nghệ thuật hóa sân khấu di sản văn hóa và gắn kết các di tích trong khu vực nói chung, các di tích thờ Linh Lang trên địa bàn quận Long Biên nói riêng.

Dương Như Ý