Quang cảnh lễ hội

Đền Đống Nước, thuộc địa bàn dân cư số 5, phường Ngọc Hà, là công trình tín ngưỡng tiêu biểu gắn với huyền tích về Đức Thánh bà Ngọc Nương công chúa. Trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, hình tượng Đức Thánh bà gắn với những câu chuyện về việc phù trợ nhân dân vượt qua tai họa, bệnh tật, bảo vệ cuộc sống bình yên và giúp nhà vua chống giặc ngoại xâm.

Theo Ngọc phả do Hàn lâm viện Đông các đại học sĩ Nguyễn Bính biên soạn năm 1572, Ngọc Nương là con gái của ông Lý Nghi và bà Hoàng Thị Tôn. Tương truyền, bà có xuất thân linh thiêng, được Long Vương giao cai quản vùng đất Đống Nước; khi tròn 18 tuổi, bà theo rắn trắng về Thủy cung. Từ đó, trong tâm thức dân gian địa phương lưu truyền những câu chuyện về việc bà hiển linh phù trợ người dân tránh thiên tai, dịch bệnh, gìn giữ cuộc sống bình yên.

Huyền tích về Ngọc Nương công chúa còn gắn với câu chuyện giúp nước dưới thời vua Trần Anh Tông. Theo đó, trên đường đi đánh giặc Nguyên, nhà vua nghỉ chân tại vùng Đống Nước và trong giấc mộng thấy Ngọc Nương xin theo phù trợ. Sau khi quân dân Đại Việt giành chiến thắng lớn trên sông Bạch Đằng, nhà vua ghi nhận công lao và sắc phong bà là “Nữ Bạch Ngọc Hồ Thủy Tinh Tôn Linh Công Chúa”, đồng thời cho nhân dân địa phương tu sửa miếu thờ và miễn nhiều nghĩa vụ sưu dịch.

Qua nhiều thế kỷ, đền Đống Nước trở thành không gian sinh hoạt tín ngưỡng gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng dân cư, đồng thời lưu giữ những giá trị về lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và văn hóa truyền thống. Năm 1993, đền được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật, trở thành một trong những di sản văn hóa được nhân dân phường Ngọc Hà trân trọng, gìn giữ.

Lễ hội năm nay được tổ chức với các nghi thức truyền thống, trong đó có hoạt động dâng hương tưởng nhớ Đức Thánh bà Ngọc Nương công chúa, thể hiện đạo lý hướng về cội nguồn và sự tiếp nối những giá trị văn hóa được nhiều thế hệ gìn giữ. Qua hoạt động lễ hội, những câu chuyện, huyền tích và giá trị của di tích tiếp tục được giới thiệu, góp phần bồi đắp ý thức trân trọng di sản trong cộng đồng.

Trong khuôn khổ lễ hội, Ban tổ chức kêu gọi nhân dân cùng nâng cao trách nhiệm bảo vệ cảnh quan, môi trường, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống và tiếp tục phát huy giá trị lịch sử của đền Đống Nước. Qua đó, di sản không chỉ được bảo tồn như dấu ấn của quá khứ mà tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng, góp phần xây dựng phường Ngọc Hà văn minh, giàu bản sắc.

Nguyễn Thúy Hà