Quang cảnh hội nghị

Hội thảo có sự tham dự của đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội; các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực di sản văn hóa, lịch sử, kiến trúc, Hán - Nôm; lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tùng Thiện cùng đông đảo các cụ cao niên và nhân dân địa phương. Sự tham gia của nhiều chuyên gia và cộng đồng dân cư đã tạo điều kiện để giá trị của di tích được tiếp cận từ nhiều góc độ, kết nối giữa nghiên cứu khoa học với những tư liệu, ký ức được lưu giữ trong đời sống cộng đồng.

Các tham luận tại hội thảo tập trung phân tích mối quan hệ giữa Đền Hải Hạc với không gian văn hóa quanh đầm Hải Hạc, hệ thống tư liệu Hán - Nôm và tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh đặc trưng của vùng đất này. Qua những luận cứ được trao đổi, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu tiếp tục làm rõ những lớp giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng gắn với di tích, qua đó cung cấp thêm cơ sở cho quá trình nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị Đền Hải Hạc.

Một vấn đề nhận được sự quan tâm tại hội thảo là yêu cầu đặt công tác bảo tồn di tích trong mối quan hệ chặt chẽ với việc gìn giữ hệ sinh thái hồ Hải Hạc. Các ý kiến cho rằng không gian tự nhiên và không gian văn hóa có sự gắn kết mật thiết, vì vậy quá trình nghiên cứu, tu bổ, tôn tạo cần bảo đảm sự hài hòa, tránh tách rời di tích khỏi cảnh quan vốn tạo nên giá trị đặc trưng của khu vực. Cách tiếp cận này hướng tới vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, vừa tạo nền tảng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.

Không chỉ đóng góp từ góc độ chuyên môn, các cụ cao niên và nhân dân phường Tùng Thiện đã chia sẻ nhiều ký ức cộng đồng, phong tục, tập quán truyền thống liên quan đến Đền Hải Hạc. Những ý kiến từ chính cộng đồng đang gìn giữ và thực hành các giá trị văn hóa tại địa phương góp phần bổ sung nguồn tư liệu thực tế, đồng thời làm rõ hơn mối liên hệ giữa di tích với đời sống văn hóa qua nhiều thế hệ.

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện khẳng định các ý kiến, tham luận và luận cứ khoa học được trao đổi là cơ sở pháp lý, chuyên môn quan trọng để địa phương tiếp tục xây dựng phương án nghiên cứu, bảo tồn, tu bổ, tôn tạo và phát huy toàn diện giá trị Đền Hải Hạc. Những kết quả từ hội thảo sẽ được tiếp tục nghiên cứu nhằm bảo đảm quá trình bảo tồn di tích có căn cứ, phù hợp với giá trị lịch sử, văn hóa và thực tiễn địa phương.

Đồng chí Đỗ Thị Lan Hương nhấn mạnh, bảo tồn và phát huy giá trị Đền Hải Hạc nói riêng, các di tích trên địa bàn phường Tùng Thiện nói chung không chỉ là trách nhiệm của các cấp chính quyền mà cần có sự chung tay của nhân dân. Việc huy động sự tham gia của cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong gìn giữ những giá trị đã được trao truyền qua nhiều thế hệ, đồng thời tạo sự đồng thuận trong quá trình tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.

Hội thảo góp phần tập hợp thêm các luận cứ khoa học, tư liệu lịch sử và ý kiến từ cộng đồng để phường Tùng Thiện tiếp tục nghiên cứu hướng bảo tồn Đền Hải Hạc trong thời gian tới. Trọng tâm là gìn giữ hài hòa giá trị của di tích với không gian văn hóa, cảnh quan và hệ sinh thái hồ Hải Hạc, qua đó bảo vệ những giá trị văn hóa quý báu và tiếp tục trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Nguyễn Thị Hồng