Ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu Hà Nội

Nghị quyết số 15-NQ/TW, ngày 5-5-2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” đã xác định phát triển Thủ đô Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” là nhiệm vụ chính trị quan trọng đặc biệt trong chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cụ thể hóa nhiệm vụ này, Hà Nội xác định 3 nhiệm vụ mang tầm nhìn chiến lược phải thực hiện ngay, đó là tháo gỡ những “nút thắt” về thể chế và quy hoạch; từ đó tiến hành đồng bộ vừa sửa Luật Thủ đô 2012 vừa hoàn chỉnh hệ thống quy hoạch, trước hết là các quy hoạch chung, quy hoạch tổng thể. Việc lập Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là nhiệm vụ tất yếu nhằm cụ thể hóa Quy hoạch quốc gia, trong khi Điều chỉnh Quy hoạch chung xuất phát từ nhu cầu cấp thiết từ đời sống và sự phát triển của Thủ đô.

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26-7-2011, là công cụ pháp lý từ hơn 10 năm qua đối với quản lý quy hoạch phát triển Thủ đô Hà Nội.

Tuy nhiên, quá trình triển khai Quy hoạch đã phát sinh nhiều vấn đề, chưa phát huy được vai trò, vị thế, tiềm năng và thế mạnh của Thủ đô Hà Nội trong Vùng Thủ đô. Quy mô dân số theo Quy hoạch đã vượt dự báo. Chất lượng phát triển đô thị chưa đồng đều dẫn đến những khó khăn trong việc phân bố, điều tiết, quản lý và kiểm soát dân cư. Tiến độ triển khai các đô thị vệ tinh theo quy hoạch còn chậm. Tất cả đã đặt ra yêu cầu bắt buộc phải điều chỉnh tổng thể Quy hoạch.

Hà Nội sẽ phát triển sông Hồng trở thành không gian phát triển, không gian sinh thái, không gian văn hóa và không gian kinh tế

Xuất phát từ thực tiễn đó, Hà Nội đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và được chấp thuận chủ trương điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội tại Quyết định số 700/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Quyết định nêu rõ yêu cầu quy hoạch điều chỉnh phải bám sát các nghị quyết của Trung ương, nhất là Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị; phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, thông minh, dẫn dắt và tạo hiệu ứng lan toả, liên kết vùng đô thị; có mức sống và chất lượng cuộc sống cao; kinh tế, văn hoá, xã hội phát triển toàn diện, đặc sắc và hài hoà.

Thực hiện nhiệm vụ Trung ương giao, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương bắt tay vào hành động với phương châm “Kỷ cương, trách nhiệm, hành động, sáng tạo, phát triển”. Các cơ quan, đơn vị thành phố được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, triển khai nhanh chóng các phần việc, huy động sức mạnh tổng hợp, phát huy trí tuệ tập thể từ các ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, các cấp, các ngành, những bài học kinh nghiệm quốc tế... Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã sớm hình thành đồng bộ, kịp thời với việc lập Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Ngày 8-12-2023, với 100% đại biểu có mặt tán thành, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết về Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Trên cơ sở đó, UBND thành phố Hà Nội đã báo cáo các cấp có thẩm quyền như trình các bộ chuyên cho ý kiến thẩm định làm căn cứ báo cáo Chính phủ, Quốc hội. Đến nay, cùng với Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) và Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã được báo cáo xin ý kiến Đảng đoàn Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội với sự đồng thuận, nhất trí cao. Dự kiến, Đồ án sẽ được trình xin ý kiến Bộ Chính trị trong tháng 4 tới; sau đó trên cơ sở hoàn thiện lần cuối để trình xin ý kiến Quốc hội theo quy định tại Kỳ họp thứ 7 diễn ra vào tháng 5 tới. Trên cơ sở ý kiến của Quốc hội, Chính phủ sẽ ra quyết định phê duyệt theo thẩm quyền và quy định của luật.

Có thể nói, kết quả xây dựng 2 bản quy hoạch quan trọng này đã cho thấy ý chí quyết tâm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu của các tập thể, cá nhân liên quan dành cho Hà Nội.

Nếu theo đúng lộ trình và kế hoạch như dự kiến, Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 sẽ được ký ban hành cùng với Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 ngay trong năm 2024.

Định hình không gian phát triển đô thị tương lai

Có thể nói cùng với Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã vẽ lại bức tranh không gian phát triển của Thủ đô trong tương lai đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ phát triển Thủ đô xứng tầm.

Đồ án đã cụ thể hóa mục tiêu phát triển bằng các chiến lược phát triển; xác định cụ thể các nội dung trọng tâm kế thừa, điều chỉnh và đề xuất mới; bảo đảm thống nhất và đồng bộ với nghiên cứu của Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nêu 9 nội dung đề xuất chương trình, dự án đột phá, trọng tâm, Đồ án xác định mục tiêu xây dựng phát triển Thủ đô Hà Nội trở thành thành phố kết nối toàn cầu, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và thế giới về năng lực phát triển kinh tế, trình độ nghiên cứu và triển khai, phát triển văn hóa, điều kiện sống tốt, môi trường đô thị và khả năng tiếp cận và sử dụng giao thông công cộng; tập trung xây dựng Hà Nội thực sự là trung tâm hội tụ, kết tinh văn hóa của cả nước, là trung tâm văn hóa sáng tạo.

Đáng chú ý, Đồ án nhấn mạnh vai trò quan trọng của sông Hồng trong không gian đô thị Hà Nội của tương lai, bởi sông Hồng hội tụ các yếu tố về tự nhiên, văn hóa lịch sử và tầm vóc để so sánh với các đô thị lớn của thế giới, các nền văn minh lớn của quốc tế, xứng tầm để quy hoạch phát triển trở thành biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Theo Đồ án, Hà Nội sẽ phát triển sông Hồng trở thành không gian phát triển, không gian sinh thái, không gian văn hóa, không gian kinh tế, nơi thể hiện các biểu tượng phát triển của Thủ đô Hà Nội về dịch vụ, khoa học, công nghệ, văn hóa, không gian kiến trúc của Hà Nội theo từng thời kỳ phát triển. Trục sông Hồng được xây dựng trở thành trung tâm hội tụ, là mặt tiền, điểm nhấn quan trọng của vùng đô thị hóa Đồng bằng sông Hồng.

Bên cạnh đó, Đồ án cũng xác định áp dụng mô hình "Thành phố trong Thủ đô" để tạo các cơ chế chính sách đặc thù vượt trội cho khu vực phía Tây (Hòa Lạc, Xuân Mai), phía Bắc (Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn) và dự kiến phía Nam (Phú Xuyên, Ứng Hòa); đồng thời, dự trữ không gian, hạ tầng để phát triển Cảng hàng không thứ 2 - Vùng Thủ đô Hà Nội tại phía Nam...

Có thể nói, bức tranh tương lai của Hà Nội rất đáng chờ đợi. Nhưng trước hết, các cơ quan thành phố phải dốc sức để tiếp tục hoàn thiện Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 theo các ý kiến góp ý tại phiên họp vừa qua của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tất cả để có những điều chỉnh chất lượng nhất, vừa xứng tầm, vừa bảo đảm tính khả thi cao. Trên cơ sở đó, bức tranh đẹp trong các quy hoạch sẽ trở thành thực tiễn sinh động, diện mạo khang trang hiển hiện trên mảnh đất nghìn năm Thăng Long - Hà Nội.

Linh Vũ - Phan Lâm - Nguyễn Thành