Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai phát biểu tham luận tại hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn Hà Nội

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, sau một năm chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội bước vào quá trình chuyển đổi sâu rộng về tổ chức và phương thức hoạt động. Bộ máy được tinh gọn nhưng yêu cầu đối với vai trò, trách nhiệm của Mặt trận không giảm, ngược lại đòi hỏi hoạt động phải chủ động, thực chất, hiệu quả và bám sát cơ sở hơn. Trong tiến trình đó, phương châm “gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân” được xác định xuyên suốt, gắn với mục tiêu xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Bám sát Đề án số 61 của Ban Thường vụ Thành ủy, hệ thống Mặt trận đã triển khai sắp xếp đồng bộ từ thành phố đến cơ sở. Ở cấp thành phố, tổ chức bộ máy được giảm từ 35 phòng, ban xuống còn 9 ban và Văn phòng; 30 Ủy ban MTTQ quận, huyện kết thúc hoạt động để tổ chức lại cơ quan MTTQ xã, phường; đồng thời tiếp nhận, quản lý toàn diện 18 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Quá trình sắp xếp góp phần giảm các đầu mối trung gian, khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng và từng bước hình thành mạng lưới kết nối thống nhất từ thành phố tới khu dân cư.

Cùng với tổ chức lại bộ máy, Mặt trận Thủ đô đổi mới phương thức điều hành theo hướng rõ trách nhiệm, tăng tính công khai, minh bạch và hạn chế hành chính hóa trong hoạt động. Phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt” được triển khai gắn với đề cao trách nhiệm người đứng đầu và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị. Những thay đổi về phương thức tổ chức được thể hiện rõ trong hoạt động an sinh xã hội, huy động nguồn lực và đưa sự hỗ trợ đến đúng đối tượng ngay từ cơ sở.

Năm 2025, Quỹ “Vì người nghèo” thành phố tiếp nhận 107,7 tỷ đồng. Dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, toàn hệ thống đã huy động và trao hơn 778.000 suất quà, tổng trị giá trên 425 tỷ đồng tới người lao động, hộ cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Kết quả này cho thấy khả năng huy động, kết nối và điều phối nguồn lực xã hội của hệ thống Mặt trận tiếp tục được phát huy sau quá trình sắp xếp tổ chức.

Chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để rút ngắn khoảng cách giữa Mặt trận với người dân. Hệ thống Mặt trận triển khai đồng bộ trên ba lớp gồm quản trị nội bộ; tương tác trực tiếp với nhân dân thông qua nền tảng “Mặt trận số Thủ đô” tích hợp trên ứng dụng iHanoi; quản lý dữ liệu đoàn viên, hội viên gắn với phát triển mô hình cộng đồng số. Qua đó, phương thức tiếp nhận tâm tư, nguyện vọng của người dân từng bước chuyển từ những kênh truyền thống sang tương tác trực tiếp, thường xuyên trên môi trường số.

Thông qua nền tảng số, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị trực tiếp, với địa chỉ tiếp nhận và quy trình xử lý cụ thể, công khai. Đến nay, hệ thống Mặt trận đã tiếp nhận, chuyển xử lý thành công 529 ý kiến, kiến nghị của nhân dân tới các cơ quan có thẩm quyền. Việc hình thành kênh tương tác hai chiều góp phần nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện để Mặt trận nắm bắt nhanh hơn những vấn đề phát sinh và chuyển tải kịp thời tiếng nói từ cơ sở.

Vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân tiếp tục được cụ thể hóa thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội. Mặt trận các cấp lựa chọn những vấn đề dân sinh trực tiếp để tổ chức giám sát tại các địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, tập trung vào giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp nước sạch, thu gom và xử lý rác thải, bảo vệ môi trường làng nghề, thực hiện chính sách an sinh xã hội. Hoạt động giám sát được triển khai theo hướng “rõ nội dung, rõ kiến nghị, rõ thời hạn trả lời”, đồng thời tăng trách nhiệm theo dõi, đôn đốc của Ủy ban MTTQ xã, phường đối với việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.

Đối với những địa bàn triển khai các dự án trọng điểm, nhất là nơi có nhiệm vụ giải phóng mặt bằng phức tạp, Mặt trận và các tổ chức thành viên chủ động thành lập các “Tổ hỗ trợ”, “Tổ tuyên truyền”, trực tiếp bám địa bàn, nắm tình hình và vận động tạo đồng thuận. Hoạt động tuyên truyền được gắn với bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, qua đó góp phần xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Toàn hệ thống đã tiếp nhận 378 đơn kiến nghị, phản ánh và tham gia hòa giải thành công 2.685 vụ việc, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Bùi Huyền Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội chỉ rõ những khó khăn trong quá trình vận hành mô hình mới. Một bộ phận cán bộ Mặt trận còn chậm đổi mới tư duy, kỹ năng số chưa đáp ứng yêu cầu; khối lượng nhiệm vụ tăng nhanh trong khi biên chế, nguồn lực tài chính và hạ tầng công nghệ, nhất là tại cơ sở, còn hạn chế. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực đội ngũ và lấy sự hài lòng, đồng thuận của nhân dân làm thước đo đối với hiệu quả hoạt động của Mặt trận.

Trong thời gian tới, Mặt trận Thủ đô xác định tiếp tục đổi mới toàn diện nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh nguồn lực và hoạt động về cơ sở, củng cố Ban Công tác Mặt trận tại khu dân cư thành điểm tựa tin cậy của nhân dân. Chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh gắn với hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, mở rộng các kênh tương tác số; đồng thời nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, chú trọng giám sát việc thực thi công vụ, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, công chức, góp phần xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân.

Từ thực tiễn vận hành, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đề nghị Trung ương tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy định về mối quan hệ công tác của Mặt trận trong mô hình mới; nghiên cứu bổ sung biên chế, vị trí việc làm chuyên trách tại cấp xã sau sắp xếp, nhất là Phó Chủ tịch chuyên trách và vị trí kế toán riêng cho Mặt trận cấp xã. Đối với thành phố, Mặt trận đề nghị tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp hệ thống lưu trữ điện tử và bố trí nguồn lực phù hợp cho những nhiệm vụ phát sinh sau sắp xếp, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số từ cơ sở.

Đồng chí Bùi Huyền Mai đồng thời đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền tăng cường phối hợp với Mặt trận, đẩy mạnh đối thoại, tiếp xúc trực tiếp với nhân dân để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc ngay tại địa bàn dân cư. Với sự lãnh đạo của Trung ương, Thành ủy, sự phối hợp của chính quyền và đồng thuận của nhân dân, hệ thống Mặt trận Thủ đô tiếp tục hướng tới mục tiêu vận hành tinh gọn nhưng sâu sát hơn, phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần nâng cao hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp và xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại.

Ninh Anh