Bằng cách làm dân chủ, công khai, minh bạch và đặt lợi ích thiết thực của người dân ở vị trí trung tâm, thôn Phú Đa, xã Hát Môn đã biến sự đồng thuận thành nguồn lực phát triển. Từ hạ tầng, thiết chế văn hóa đến an sinh xã hội và xây dựng nếp sống văn minh, nhiều công trình, phần việc được triển khai hiệu quả, khẳng định sức lan tỏa của phong trào “Dân vận khéo” từ cơ sở.

Lãnh đạo địa phương cắt băng khánh thành sân bóng và khu vui chơi thôn Phú Đa (xã Hát Môn)
Thôn Phú Đa hiện có 301 hộ với 1.263 nhân khẩu, người dân chủ yếu làm nghề mộc, sản xuất đồ gỗ, nội thất kết hợp sản xuất nông nghiệp. Kinh tế từng bước phát triển, đời sống được nâng lên cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về hoàn thiện hạ tầng, thiết chế văn hóa, khu vui chơi, chỉnh trang cảnh quan và chăm lo an sinh xã hội. Trong điều kiện nguồn lực ngân sách còn hạn chế, Chi bộ, Ban Công tác Mặt trận và Ban lãnh đạo thôn xác định muốn huy động sức dân trước hết phải xây dựng được niềm tin trong cộng đồng.
Từ nhận thức đó, phương châm “dân biết, dân bàn, dân quyết định, dân tham gia thực hiện, dân giám sát, dân thụ hưởng” được cụ thể hóa trong từng công trình, phần việc. Trước những chủ trương lớn, Chi bộ thôn tổ chức bàn bạc, lấy ý kiến người dân; đảng viên được phân công phụ trách từng cụm dân cư để trực tiếp nắm bắt tâm tư, giải thích chủ trương và tiếp nhận phản ánh. Những vấn đề còn ý kiến khác nhau tiếp tục được trao đổi, đối thoại để tìm tiếng nói chung trước khi tổ chức thực hiện.
Vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên được đặt ở vị trí quan trọng, nhất là trong các đợt vận động xã hội hóa. Cùng với vận động, Phú Đa đặc biệt coi trọng công khai, minh bạch trong quản lý nguồn lực, từ dự toán, phương án triển khai, danh sách ủng hộ đến tiến độ và quyết toán công trình đều được thông tin tại Nhà văn hóa thôn và trên các nhóm Zalo. Người dân vì thế không chỉ là chủ thể đóng góp mà còn trực tiếp tham gia theo dõi, giám sát quá trình sử dụng nguồn lực.
Hiệu quả của cách làm này thể hiện rõ qua công trình cải tạo sân bóng đá và khu vui chơi. Từ mức kinh phí dự kiến khoảng 285 triệu đồng, sau khi lấy ý kiến, người dân đề nghị mở rộng quy mô, phương án được điều chỉnh và tiếp tục huy động xã hội hóa với tổng số tiền đạt 410 triệu đồng. Khi hoàn thành, công trình trở thành không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao phục vụ thiết thực nhu cầu của cộng đồng.
Niềm tin được củng cố từ những công trình cụ thể tiếp tục tạo ra sự chuyển biến trong ý thức vì lợi ích chung. Người dân đã tự nguyện tháo dỡ công trình, trả lại gần 200m² đất công để xây dựng khu vui chơi dành cho trẻ em và người cao tuổi. Kết quả này cho thấy sự đồng thuận tại Phú Đa không chỉ được thể hiện bằng đóng góp kinh phí mà còn bằng tinh thần sẵn sàng chia sẻ lợi ích riêng để mở rộng không gian phục vụ cộng đồng.
Phong trào “Dân vận khéo” tiếp tục để lại dấu ấn tại công trình tu bổ Quán Hương, nơi khoảng 650 triệu đồng, 3 vạn viên gạch cùng hàng trăm ngày công lao động được huy động từ người dân. Mỗi gia đình tham gia bằng điều kiện và khả năng của mình, người góp kinh phí, người góp vật liệu, người đóng góp ngày công. Cách huy động linh hoạt đã kết nối những nguồn lực riêng lẻ thành sức mạnh chung trong thực hiện các công trình của thôn.
Không chỉ tập trung cho hạ tầng và thiết chế cộng đồng, Phú Đa còn gắn công tác dân vận với chăm lo an sinh xã hội. Thôn trực tiếp giám sát việc xây dựng nhà “Vòng tay cộng đồng” cho hộ có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí 325 triệu đồng, trong đó nguồn xã hội hóa của thôn đạt 125 triệu đồng. Toàn bộ quá trình được thực hiện công khai; phần kinh phí còn dư sau quyết toán được gửi tiết kiệm đứng tên gia đình, bảo đảm nguồn hỗ trợ được sử dụng thiết thực.
Một chuyển biến đáng chú ý khác là việc xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang. Thông qua quá trình tuyên truyền, vận động kiên trì, đến nay 100% trường hợp tại thôn thực hiện hỏa táng trước khi phát tang. Thôn cũng huy động gần 70 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa để mua xe tang lễ phục vụ cộng đồng, qua đó hỗ trợ các gia đình tổ chức tang lễ trang nghiêm, tiết kiệm, văn minh.
Khả năng tập hợp nguồn lực trong dân tiếp tục được thể hiện qua công trình tín ngưỡng mà Phú Đa đang phối hợp với nhà chùa triển khai, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 15 tỷ đồng. Riêng giai đoạn đầu đã huy động được hơn 3 tỷ đồng. Kết quả bước đầu cho thấy khi chủ trương nhận được sự tin tưởng, đồng thuận, nguồn lực xã hội trong cộng đồng có thể được khơi thông và phát huy mạnh mẽ.
Từ sân bóng đá, khu vui chơi đến Quán Hương, nhà “Vòng tay cộng đồng” hay xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang, mỗi kết quả tại Phú Đa đều gắn với sự tham gia trực tiếp của người dân. Thực tiễn cho thấy, công khai tạo niềm tin, dân chủ tạo đồng thuận và đồng thuận trở thành nền tảng để huy động nguồn lực, qua đó đưa phong trào “Dân vận khéo” đi vào những công việc cụ thể, thiết thực với đời sống.
Từ cách làm đó, người dân Phú Đa ngày càng chủ động hơn trong bàn bạc, đóng góp, giám sát và trực tiếp tham gia thực hiện các công việc chung. Sức dân được khơi dậy không chỉ tạo thêm nguồn lực cho phát triển hạ tầng, an sinh và đời sống văn hóa mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết, trách nhiệm cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống tại thôn Phú Đa, xã Hát Môn.
Hồng Thanh Nguyễn