Theo Thông báo số 182/TB-VP, Hà Nội được đánh giá là địa phương có hệ thống làng nghề phong phú, với nhiều làng nghề nổi tiếng, không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn chứa đựng bản sắc văn hóa truyền thống đặc sắc, được các tổ chức quốc tế ghi nhận. Trong các năm 2024 và 2025, Thành phố có 04 làng nghề được Hội đồng Thủ công mỹ nghệ Thế giới công nhận gia nhập Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới, góp phần nâng cao vị thế của làng nghề Thủ đô trên trường quốc tế.

Việc bảo tồn và phát triển làng nghề được xác định là nhiệm vụ quan trọng, cần tiếp tục triển khai theo hướng bền vững, hiện đại, gắn với giữ gìn bản sắc văn hóa, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.

Cùng với bảo tồn làng nghề, phát triển cụm công nghiệp, đặc biệt là cụm công nghiệp làng nghề, được xác định có ý nghĩa quan trọng, gắn trực tiếp với sinh kế của người dân và sự phát triển khu vực nông thôn, vùng chưa đô thị hóa.

Thành phố định hướng thu hút doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, các cơ sở sản xuất địa phương, nhất là cơ sở từ làng nghề truyền thống, di dời ra khỏi khu dân cư để hình thành các khu sản xuất tập trung, có hạ tầng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an ninh trật tự. Theo quy định tại Nghị định số 32/2024/NĐ-CP, các cụm công nghiệp làng nghề phải dành tối thiểu 60% diện tích cho ngành nghề truyền thống, phần còn lại bố trí cho các ngành nghề khác.

Thực tế thời gian qua cho thấy, các cụm công nghiệp làng nghề đã thu hút nhiều hộ gia đình, cơ sở sản xuất tham gia hoạt động tập trung, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất và điều kiện làm việc.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và phát triển làng nghề, đồng thời phát triển cụm công nghiệp, tạo sinh kế cho người dân trong quá trình đô thị hóa và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 9,7% năm 2026, UBND Thành phố giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị.

Trong đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc chủ trì rà soát nhu cầu phát triển làng nghề, cụm công nghiệp, tích hợp vào Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các đơn vị liên quan đánh giá toàn diện thực trạng làng nghề, từ quy mô sản xuất, lao động, thu nhập đến đóng góp kinh tế, qua đó đề xuất định hướng và giải pháp phát triển phù hợp.

Sở Công Thương được giao rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các cụm công nghiệp; đồng thời phối hợp hoàn thiện các quy định liên quan, bảo đảm đồng bộ với Luật Đầu tư năm 2025, trình UBND Thành phố ban hành theo đúng tiến độ. Cùng với đó, các tồn tại, vướng mắc sẽ được tổng hợp, xử lý, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nhằm sớm đưa các cụm công nghiệp đã thành lập vào hoạt động.

UBND các xã, phường có trách nhiệm rà soát, đề xuất phương án phát triển làng nghề, cụm công nghiệp trên địa bàn, gửi các sở, ngành liên quan để tổng hợp, tích hợp vào quy hoạch chung của Thủ đô.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển làng nghề và cụm công nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo tồn giá trị văn hóa và xây dựng Thủ đô phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Nguyễn Như Quyền