Sự kiện 950 năm Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với lịch sử giáo dục, văn hóa dân tộc và sự phát triển của Thủ đô Hà Nội. Đây là dấu mốc khẳng định truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài - những giá trị cốt lõi, bền vững của dân tộc Việt Nam qua gần một thiên niên kỷ.

Theo Kế hoạch, Hội thảo khoa học cấp Quốc gia được tổ chức nhằm thiết thực chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026); đánh giá sâu sắc, toàn diện các giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục và học thuật của Quốc Tử Giám trong tiến trình hình thành, phát triển; khẳng định vai trò, vị thế của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục Việt Nam và trong không gian học thuật khu vực, quốc tế.

Hội thảo đồng thời hướng tới việc xây dựng diễn đàn khoa học có chất lượng cao, có giá trị lý luận và thực tiễn; cung cấp luận cứ khoa học phục vụ nghiên cứu, tham mưu xây dựng và hoàn thiện chủ trương, chính sách về giáo dục, văn hóa, phát triển nguồn nhân lực của Thủ đô trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Đặc biệt, trên cơ sở kế thừa và phát huy giá trị truyền thống quốc học 950 năm, Hội thảo sẽ tập trung đề xuất các luận cứ khoa học phục vụ xây dựng và phát triển hệ sinh thái giáo dục, đào tạo; phát hiện, thu hút và trọng dụng nhân tài; góp phần cụ thể hóa quan điểm “hiền tài là nguyên khí quốc gia”, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Theo dự kiến, Hội thảo sẽ được tổ chức ngày 10/11/2026 tại Hội trường Thành ủy Hà Nội với quy mô cấp quốc gia, khoảng 200-250 đại biểu tham dự. Thành ủy Hà Nội và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh là đơn vị tổ chức; UBND Thành phố là cơ quan chủ trì thực hiện; Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy là cơ quan phối hợp tổ chức.

Nội dung Hội thảo tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm. Thứ nhất là làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa và di sản tri thức của Quốc Tử Giám, bao gồm quá trình hình thành, phát triển; vai trò của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục Việt Nam; giá trị biểu trưng đối với truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo; giá trị của di sản tư liệu bia Tiến sĩ và những bài học kinh nghiệm đối với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay.

Thứ hai là nghiên cứu vị thế của Quốc Tử Giám trong không gian học thuật và hội nhập quốc tế thông qua việc so sánh với các trung tâm giáo dục truyền thống trong khu vực và trên thế giới; đánh giá khả năng kết nối học thuật, cơ hội hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Thứ ba là đề xuất các giải pháp phát huy truyền thống quốc học gắn với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên mới; xây dựng xã hội học tập; phát triển hệ sinh thái giáo dục; hoàn thiện cơ chế phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài; gắn phát huy giá trị Quốc Tử Giám với chiến lược phát triển Thủ đô trở thành trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, Hội thảo dự kiến tổ chức trưng bày, triển lãm chuyên đề “950 năm Quốc Tử Giám - Di sản Quốc học và khát vọng hiền tài trong kỷ nguyên phát triển mới”, giới thiệu những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, giáo dục và truyền thống hiếu học của dân tộc.

Kế hoạch cũng phân công rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong công tác tổ chức Hội thảo. Trong đó, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội chủ trì, chỉ đạo toàn diện; Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đồng chủ trì và chủ trì nội dung khoa học; Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chỉ đạo, định hướng công tác tuyên truyền; UBND Thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả.

Thông qua Hội thảo, Hà Nội tiếp tục khẳng định và phát huy giá trị của Quốc Tử Giám - biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài; đồng thời góp phần xây dựng các cơ sở khoa học phục vụ phát triển giáo dục, văn hóa và nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Nguyễn Như Quyền