UBND thành phố Hà Nội vừa yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện Đề án “Xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026-2030” theo hướng bảo đảm tính khả thi, có lộ trình triển khai cụ thể và gắn trách nhiệm thực hiện với từng cơ quan, đơn vị. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết căn cơ tình trạng ngập úng kéo dài tại nhiều khu vực nội đô, đồng thời nâng cao năng lực chống chịu của đô thị trước những diễn biến thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.

Theo chỉ đạo của đồng chí Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Đề án không chỉ dừng ở việc đề xuất giải pháp mà phải được chuyển hóa thành kế hoạch hành động chi tiết với các chỉ tiêu đo lường cụ thể. Đối với từng lưu vực thoát nước, cần xác định rõ mục tiêu giảm số điểm ngập, giảm độ sâu ngập và rút ngắn thời gian tiêu thoát nước sau mưa. Mỗi dự án phải làm rõ khối lượng công việc đã hoàn thành, phần việc còn tồn tại, những khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn vốn, hạ tầng kỹ thuật và phương án tháo gỡ để bảo đảm tiến độ thực hiện.

Nhằm nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành, thành phố thống nhất chủ trương thành lập Tổ công tác đặc biệt về xử lý úng ngập đô thị do lãnh đạo UBND thành phố trực tiếp chỉ đạo. Sở Xây dựng giữ vai trò cơ quan thường trực, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.

Trong nhóm giải pháp công trình, lưu vực sông Tô Lịch tiếp tục được xác định là khu vực trọng điểm cần ưu tiên đầu tư. Thành phố đặt mục tiêu từng bước khắc phục các điểm ngập thường xuyên còn tồn tại, giảm chiều sâu ngập tại những khu vực trọng yếu xuống dưới ngưỡng ảnh hưởng lớn đến giao thông và sinh hoạt của người dân, đồng thời rút ngắn thời gian tiêu thoát nước sau các trận mưa trong phạm vi thiết kế. Đối với những đợt mưa cực đoan vượt tần suất tính toán, các phương án cảnh báo sớm, điều tiết giao thông và vận hành hệ thống tiêu thoát nước phải được chuẩn bị chủ động, đồng bộ.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc nghiên cứu nâng công suất Trạm bơm Yên Sở kết hợp với định hướng đầu tư các trạm bơm Đông Mỹ và Liên Mạc nhằm tăng cường khả năng kiểm soát mực nước trong toàn hệ thống. Thành phố đánh giá đây là giải pháp mang tính chiến lược để nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho khu vực nội đô trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các hiện tượng thời tiết cực đoan diễn biến ngày càng phức tạp.

Song song với đó, Hà Nội định hướng phát triển hệ thống bể ngầm điều tiết nước mưa tại các công viên, trường học, quảng trường, bãi đỗ xe và các không gian công cộng có điều kiện phù hợp. Các công trình này sẽ góp phần giảm áp lực cho hệ thống cống thoát nước hiện hữu, đặc biệt tại những khu vực dân cư đông đúc nơi việc mở rộng hạ tầng kỹ thuật gặp nhiều khó khăn. Thành phố yêu cầu lựa chọn các vị trí thí điểm để đánh giá hiệu quả và làm cơ sở nhân rộng trong thời gian tới.

Cùng với các dự án hạ tầng, thành phố tiếp tục thúc đẩy việc chuyển đổi các bề mặt bê tông, nhựa ít thấm nước sang các vật liệu có khả năng thấm hút tốt hơn như bê tông rỗng, gạch thấm nước, gạch có khe trồng cỏ và các dải thấm lọc sinh học. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ quan trọng nhằm tăng khả năng hấp thụ nước mưa ngay tại nguồn, giảm áp lực cho hệ thống thoát nước tập trung.

Bên cạnh các giải pháp công trình, Hà Nội đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các giải pháp quản lý và ứng dụng công nghệ theo hướng chủ động thích ứng với nước mưa. Thành phố yêu cầu rà soát, đánh giá khả năng chuyển đổi và nâng cấp các trạm bơm tiêu nông nghiệp để kết hợp phục vụ tiêu thoát nước đô thị; đồng thời tăng cường quản lý cao độ nền trong xây dựng, ngăn chặn tình trạng san lấp ao hồ, lấn chiếm kênh mương hoặc thay đổi hướng thoát nước tự nhiên gây gia tăng nguy cơ ngập úng.

Đáng chú ý, Hà Nội định hướng xây dựng hệ thống giám sát thoát nước thông minh trên quy mô toàn diện. Hệ thống này sẽ tích hợp dữ liệu từ các trạm đo mưa, đo mực nước, camera giao thông, hồ điều hòa, trạm bơm và các công trình hạ tầng liên quan để hình thành trung tâm điều hành, giám sát và cảnh báo ngập úng theo thời gian thực. Trên cơ sở đó, người dân có thể tiếp cận thông tin về các điểm ngập, phương án di chuyển thay thế và tiến độ xử lý sự cố thông qua các nền tảng số.

Nguyễn Như Quyền