Kế hoạch được ban hành nhằm tôn vinh chặng đường 950 năm của nền Quốc học Việt Nam, làm nổi bật truyền thống giáo dục dân tộc xuyên suốt lịch sử. Trong đó, vai trò của Quốc Tử Giám được nhấn mạnh như một trung tâm đào tạo nhân tài của quốc gia qua nhiều triều đại, góp phần hình thành và bồi đắp bản sắc hiếu học, trọng dụng hiền tài của Thăng Long - Hà Nội.

Đây cũng là dịp tri ân các bậc tiền nhân, danh nhân văn hóa, các thế hệ hiền tài đã đóng góp cho sự phát triển của nền học thuật và quốc gia; đồng thời vinh danh đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia tiêu biểu của Thủ đô trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, văn hóa và đổi mới sáng tạo.

Cùng với đó, Kế hoạch đặt nền móng xây dựng Đề án tổng thể bảo tồn, phát huy và tái thiết không gian văn hiến Văn Miếu - Quốc Tử Giám trong tổng thể Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn dài hạn, hướng tới dấu mốc 1000 năm vào năm 2076.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm được triển khai với nội dung phong phú, bảo đảm tính trang trọng, đồng thời làm nổi bật thông điệp “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”. Công tác tuyên truyền được tổ chức đa dạng trên nhiều nền tảng, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số nhằm quảng bá sâu rộng giá trị của Quốc Tử Giám và hệ thống 82 bia tiến sĩ.

Thành phố sẽ triển khai dự án chuyển đổi số tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám theo hướng xây dựng hạ tầng và quản trị thông minh, gắn số hóa với bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Việc quét 3D các đơn nguyên kiến trúc, hiện vật được thực hiện nhằm tạo lập dữ liệu phục vụ quản lý, nghiên cứu và truyền thông.

Đáng chú ý, nền tảng “Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Không gian Di sản tương tác số” sẽ được ra mắt và vận hành, kết hợp ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, thực tế tăng cường, số hóa 3D… qua đó hình thành không gian di sản số kết nối hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, nâng cao trải nghiệm cho công chúng.

Bên cạnh đó, mô hình du lịch số Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ cung cấp thông tin xuyên suốt cho du khách trước, trong và sau khi tham quan, góp phần quảng bá giá trị di tích và thu hút khách quay trở lại.

Nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm chuyên đề, chương trình nghệ thuật, xuất bản ấn phẩm và hoạt động tương tác sẽ được tổ chức nhân dịp kỷ niệm. Các chương trình giáo dục truyền thống dành cho học sinh, sinh viên; cuộc thi tìm hiểu về Quốc Tử Giám theo hình thức trực tuyến kết hợp trực tiếp sẽ góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống tôn sư trọng đạo.

Thành phố dự kiến tổ chức vinh danh đội ngũ trí thức, nhà khoa học, chuyên gia tiêu biểu vào tháng 10-2026, qua đó khẳng định sự tiếp nối giữa truyền thống hiền tài xưa với đội ngũ trí thức hôm nay.

Các hội thảo, tọa đàm khoa học, hoạt động xuất bản sách về các danh nhân từng gắn bó với Quốc Tử Giám như Chu Văn An, Ngô Sĩ Liên, Thân Nhân Trung, Lê Quý Đôn, Nguyễn Nghiễm… cùng các hoạt động trưng bày về 82 bia tiến sĩ cũng sẽ được triển khai.

Đồng thời, Thành phố phối hợp với một trường đại học lâu đời trên thế giới và Tổ chức UNESCO tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm, hội thảo, giao lưu văn hóa nghệ thuật; tăng cường hợp tác với các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, học giả nước ngoài trong thời gian từ tháng 6 đến tháng 10-2026.

Cùng với việc áp dụng cơ chế đặc thù để bảo đảm tiến độ, chất lượng các dự án, Thành phố sẽ triển khai chỉnh trang hạ tầng di tích, xây dựng Đề án Trung tâm công nghiệp văn hóa hồ Văn, quy hoạch bảo tồn, tu bổ và phục hồi di tích trong tầm nhìn 100 năm; đồng thời thành lập Quỹ Khuê Văn Các trước tháng 11-2026.

Lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam dự kiến được tổ chức vào 19 giờ 30 phút, ngày 14-11-2026 (thứ Bảy) tại Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Qua đó, tiếp tục khẳng định giá trị trường tồn của Quốc học Việt Nam và khơi dậy khát vọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong thời kỳ mới.

Nguyễn Như Quyền