Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội Phạm Hải Hoa phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031

Với trên 60% dân số sống ở khu vực nông thôn, Hà Nội có những điều kiện và yêu cầu đặc thù trong quá trình phát triển nông nghiệp đô thị. Trong tầm nhìn phát triển Thủ đô 100 năm, nông nghiệp đang chuyển mạnh theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, thích ứng với quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, đồng thời tiếp tục phát huy vai trò là “lá phổi xanh” của đô thị.

Theo đồng chí Phạm Hải Hoa, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội, Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định định hướng phát triển nông nghiệp đô thị hiện đại, lấy giá trị gia tăng, chuỗi giá trị và thị trường làm trung tâm, tạo nền tảng cho sự phát triển xanh, bền vững của Thủ đô. Đây cũng là cơ sở để tổ chức Hội đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, thúc đẩy chuyển dịch từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, từ coi trọng sản lượng sang nâng cao giá trị, từ canh tác truyền thống sang nông nghiệp xanh, số và tuần hoàn.

Hiện Hội Nông dân thành phố Hà Nội có gần 370.000 hội viên sinh hoạt tại 2.432 chi hội thuộc 79 xã, phường. Với định hướng “Nông dân số - Nông nghiệp sạch - Môi trường xanh”, tổ chức Hội từng bước khẳng định vai trò đồng hành, hỗ trợ hội viên tiếp cận công nghệ, thay đổi phương thức sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản trong bối cảnh mới.

Một trong những chuyển biến nổi bật là việc lấy chuyển đổi số làm đòn bẩy đổi mới hoạt động Hội và nâng cao năng lực của nông dân. Mô hình “Cán bộ số - Chi hội số - Nông dân số” được triển khai gắn với nền tảng “Nông dân Thủ đô số”, tích hợp trên hệ thống “Công dân Thủ đô số - iHanoi”. Đến nay, 97% dữ liệu hội viên với 46 trường thông tin đã được cập nhật, số hóa, tạo điều kiện chuẩn hóa, làm sạch và khai thác dữ liệu, cung cấp các dịch vụ, tiện ích số đến hội viên.

Trên nền tảng đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và kết nối thị trường số từng bước được mở rộng, góp phần hình thành lớp nông dân có khả năng sử dụng công nghệ và thích ứng với kinh tế số. Hội Nông dân Hà Nội cũng là một trong những đơn vị có tỷ lệ cài đặt, sử dụng App Nông dân Việt Nam cao nhất toàn quốc, cho thấy chuyển đổi số đang từng bước đi sâu vào hoạt động Hội và đời sống hội viên.

Song hành với xây dựng nông dân số, các cấp Hội tập trung thúc đẩy nông nghiệp đô thị sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn theo hướng xanh, sạch, an toàn; gắn sản xuất với OCOP, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị. Cách tiếp cận này hướng đến nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu, tăng sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô thay vì chỉ tập trung mở rộng quy mô sản xuất.

Nguồn lực hỗ trợ hội viên tiếp tục được củng cố. Hội Nông dân thành phố Hà Nội hiện quản lý gần 900 tỷ đồng Quỹ Hỗ trợ nông dân; cùng các nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các ngân hàng thương mại khác với gần 5.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này trở thành điểm tựa cho hàng trăm nghìn hội viên và hàng nghìn dự án, mô hình đổi mới phương thức canh tác, phát triển sản xuất và mở rộng liên kết.

Kinh tế tập thể cũng từng bước trở thành mắt xích quan trọng trong tổ chức sản xuất theo chuỗi. Toàn thành phố hiện có 172 hợp tác xã với gần 2.900 thành viên và hơn 2.000 tổ hợp tác do Hội hỗ trợ xây dựng; 18 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản an toàn đã được hình thành. Nhiều mô hình từng bước phát huy hiệu quả trong phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi” tiếp tục tạo sức lan tỏa sâu rộng. Giai đoạn 2020-2025, toàn thành phố có hơn 1,58 triệu lượt hộ đăng ký tham gia, trong đó gần 61% số hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp. Kết quả này cho thấy sự chuyển động trong tư duy phát triển kinh tế của hội viên, từ sản xuất đơn lẻ sang chủ động liên kết, nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm.

Không tách rời phát triển kinh tế với trách nhiệm bảo vệ môi trường, Hội Nông dân thành phố Hà Nội đã xây dựng hàng nghìn mô hình “Đường hoa nông dân”, “Cánh đồng sạch”, “Khu dân cư kiểu mẫu”, “Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường”. Phong trào “Nông dân Thủ đô đồng hành cùng nông sản sạch” tiếp tục tạo chuyển biến trong nhận thức, hành động của hội viên đối với sản xuất và tiêu dùng an toàn, góp phần hướng nền nông nghiệp Thủ đô tới các giá trị xanh, hiện đại và bền vững.

Từ kết quả thực tiễn, Hội Nông dân thành phố Hà Nội xác định phương châm “ba đồng hành” trong giai đoạn tới, gồm đồng hành nâng cao tri thức, kỹ năng và năng lực làm chủ công nghệ; đồng hành tháo gỡ khó khăn, đưa cơ chế, chính sách hỗ trợ đi vào thực chất; đồng hành kiến tạo thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng tầm giá trị nông sản Thủ đô.

Trọng tâm trước hết là tiếp tục kiến tạo thế hệ nông dân số, đưa chuyển đổi số đi sâu vào tổ chức Hội cũng như toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh. Hội đặt mục tiêu phát huy hiệu quả nền tảng “Nông dân Thủ đô số”, hướng tới 100% cán bộ, hội viên sử dụng hiệu quả iHanoi, Mặt trận số Thủ đô, Nông dân Thủ đô số và App Nông dân Việt Nam; đồng thời khai thác hiệu quả dữ liệu hội viên, dữ liệu tổ chức Hội để đổi mới quản lý, điều hành trên môi trường số.

Các mô hình “Chi hội Nông dân số”, “Tổ hội Nông dân số”, “Hợp tác xã số” tiếp tục được nhân rộng, gắn với hỗ trợ hội viên ứng dụng AI, IoT, dữ liệu số, phần mềm quản lý sản xuất, nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử. Hội phấn đấu có trên 10.000 hội viên, nông dân, thành viên tổ hợp tác, hợp tác xã được tập huấn kỹ năng số và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh, từng bước hình thành lực lượng nông dân mới có khả năng làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một hướng đi xuyên suốt khác là phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, hiện đại, giá trị cao và bền vững. Các cấp Hội sẽ tiếp tục nhân rộng nông nghiệp sạch, hữu cơ, công nghệ cao, thông minh, sinh thái gắn với du lịch, trải nghiệm; củng cố kinh tế tập thể, nâng cao hiệu quả hợp tác xã và liên kết chuỗi giá trị. Việc xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng hệ thống phân phối nông sản an toàn, hỗ trợ chứng nhận chất lượng và đăng ký mã số vùng trồng, vùng nuôi tiếp tục được chú trọng.

Phong trào “Nông dân Thủ đô đồng hành cùng nông sản sạch” được xác định tiếp tục đi vào chiều sâu, với mục tiêu 100% Hội Nông dân cấp xã duy trì ít nhất một điểm cung ứng nông sản an toàn, nông sản sạch. Đồng thời, 100% dự án vay vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân cam kết thực hiện quy trình sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn, thân thiện với môi trường.

Cùng với xây dựng nông dân số và nông nghiệp sạch, mục tiêu kiến tạo nông thôn Thủ đô xanh, văn minh, đáng sống được đặt ở vị trí quan trọng. Các cấp Hội tiếp tục vận động hội viên phân loại, thu gom, xử lý rác thải tại nguồn; ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý chất thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp; phát triển các phương thức sản xuất thân thiện với môi trường và gắn trách nhiệm của người sản xuất với chất lượng không gian sống tại cộng đồng.

Hội Nông dân Hà Nội phấn đấu ít nhất 80% chất thải chăn nuôi và 60% phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, tái sử dụng, tái chế thành nguyên liệu, nhiên liệu và các sản phẩm thân thiện với môi trường. 100% Hội Nông dân cấp xã tiếp tục duy trì, nâng cao chất lượng và xây dựng mới các mô hình “Tuyến đường nông dân kiểu mẫu”, “Hàng cây nông dân”, “Cánh đồng sạch”, “Khu đồng sạch”, Câu lạc bộ nông dân xanh, Câu lạc bộ nông dân bảo vệ môi trường, góp phần cải thiện cảnh quan và nâng cao chất lượng môi trường sống.

Đồng chí Phạm Hải Hoa, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội nhấn mạnh, với tinh thần đoàn kết, dân chủ, đột phá, hợp tác và phát triển, Hội tiếp tục hướng tới xây dựng người nông dân Thủ đô trong kỷ nguyên mới gắn với chuyển đổi xanh, nông nghiệp sạch, trách nhiệm xã hội và năng lực số. Qua đó, phát huy vai trò của nông dân trong xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, môi trường sống xanh và đóng góp vào mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc.

Ninh Anh