Lễ hội Đình Chèm (phường Đông Ngạc) di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia  

Lễ hội Đình Chèm gắn liền với Di tích quốc gia đặc biệt Đình Chèm, nơi thờ Đức Thánh Hy Khang Thiên Vương Lý Ông Trọng – vị tướng tài ba, được tôn vinh là một trong những danh nhân tiêu biểu của dân tộc. Tọa lạc bên bờ sông Hồng, ngôi đình không chỉ là công trình kiến trúc đặc sắc của vùng đồng bằng Bắc Bộ mà còn là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng dân cư nhiều thế kỷ qua. Qua thời gian, lễ hội đã trở thành biểu tượng văn hóa tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử và sức sống bền bỉ của một vùng đất giàu truyền thống.

Để tưởng nhớ công lao của Đức Thánh Hy Khang Thiên Vương Lý Ông Trọng, hằng năm nhân dân ba làng Chèm (phường Đông Ngạc), Hoàng và Mạc (phường Thượng Cát) cùng tổ chức các nghi lễ truyền thống như giỗ Đức Thánh vào ngày 10 tháng Giêng, giỗ Đức Hoàn phi Bạch Tịnh Cung vào ngày 02 tháng Hai âm lịch và Lễ hội truyền thống Đình Chèm, còn gọi là Pháp hội. Lễ hội diễn ra từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 5 âm lịch với sự tham gia của nhân dân xã Nguyễn Trãi, tỉnh Hưng Yên và làng La Tinh, xã An Khánh, thành phố Hà Nội. Chuỗi hoạt động đặc sắc như lễ rước nước trên sông Hồng, lễ rước văn, lễ mộc dục, lễ phóng sinh, thi nấu chè kho, thi bơi, cờ người, tổ tôm điếm và các chương trình giao lưu văn nghệ đã tạo nên không gian văn hóa đặc trưng, kết hợp hài hòa giữa yếu tố tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng. Với những giá trị nổi bật đó, năm 2016, Lễ hội truyền thống Đình Chèm được Nhà nước ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Năm 2026, lễ hội tiếp tục được tổ chức quy mô, bài bản với nhiều đổi mới trong công tác tổ chức nhưng vẫn giữ vững tính nguyên gốc của các nghi lễ truyền thống. Công tác tuyên truyền, quảng bá được tăng cường, kết hợp hiệu quả với ứng dụng công nghệ, góp phần lan tỏa hình ảnh lễ hội đến đông đảo người dân và du khách. Đặc biệt, nghi lễ rước nước trên sông Hồng được chuẩn bị công phu cả về nghi thức lẫn phương án bảo đảm an toàn, tạo nên điểm nhấn đặc sắc, vừa thể hiện chiều sâu văn hóa truyền thống vừa mang đến sức hấp dẫn mới cho lễ hội.

Một trong những yếu tố tạo nên thành công của lễ hội là sự tham gia tích cực của các tổ dân phố và các tầng lớp nhân dân trên địa bàn. Từ khâu chuẩn bị, tổ chức đến gìn giữ cảnh quan, bảo đảm vệ sinh môi trường và thực hiện nếp sống văn minh, người dân đều phát huy tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng một lễ hội trang trọng, an toàn và giàu bản sắc.

Sức sống của Lễ hội Đình Chèm còn được tạo nên bởi những giá trị văn hóa đặc sắc hiếm nơi nào có được. Nghi lễ rước nước gắn với tín ngưỡng nông nghiệp và dòng sông Hồng phản ánh khát vọng về cuộc sống no đủ, mưa thuận gió hòa. Mối quan hệ kết nghĩa giữa ba làng Chèm - Hoàng - Mạc được duy trì qua nhiều thế kỷ đã hình thành một không gian văn hóa cộng đồng bền chặt, trong khi các trò chơi dân gian như thi bơi, bắt vịt, cờ người, tổ tôm điếm tiếp tục lưu giữ những nét đẹp trong đời sống tinh thần của cư dân vùng châu thổ Bắc Bộ.

Trong bối cảnh phường Đông Ngạc được thành lập theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16-6-2025, với quy mô hơn 100.000 dân và 54 tổ dân phố, việc bảo tồn và phát huy giá trị Lễ hội Đình Chèm càng mang ý nghĩa quan trọng. Không chỉ là di sản của cộng đồng địa phương, lễ hội còn là tài sản văn hóa quý giá của quốc gia, góp phần gìn giữ bản sắc Thăng Long - Hà Nội, bồi đắp truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Trà Vy